Destek: destek@netlika.comHer gün, 7/24
Netlika

Hangi istatistik testi kullanılır? Tez ve anket için seçim tablosu

Doğru test üç soruyla belirlenir: neyi karşılaştırıyorsunuz, kaç grup ya da ölçüm var ve veriniz parametrik testin varsayımlarını karşılıyor mu?

1. Araştırma sorunuzun türü

2. Seçim tablosu

DurumVarsayımlar sağlanırsaSağlanmazsa
İki bağımsız grupBağımsız örneklem t-testiMann-Whitney U
Üç ve daha çok bağımsız grupTek yönlü ANOVA (varyanslar eşit değilse Welch)Kruskal-Wallis H
Aynı kişiler, iki ölçümEşleştirilmiş örneklem t-testiWilcoxon işaretli sıralar
Aynı kişiler, üç ve daha çok ölçümTekrarlı ölçümler ANOVAFriedman
İki sürekli değişken arasında ilişkiPearson korelasyonSpearman sıra korelasyonu
İki kategorik değişkenKi-kare bağımsızlık testiBeklenen frekanslar küçükse Fisher kesin testi

3. Varsayımlar nasıl denetlenir?

Parametrik testlerin (t-testi, ANOVA, Pearson) başlıca varsayımı, bağımlı değişkenin her grupta yaklaşık normal dağılmasıdır. Bunun için Shapiro-Wilk ya da Kolmogorov-Smirnov testi, çarpıklık ve basıklık değerleri ve histogram birlikte değerlendirilir (bkz. normallik testi rehberi). Grup karşılaştırmalarında ayrıca varyansların eşitliği Levene testiyle denetlenir.

Varsayım her grupta ayrı denetlenir: iki gruplu bir karşılaştırmada tüm örneklemin değil, kadın ve erkek gruplarının dağılımına ayrı ayrı bakılır. Eşleştirilmiş desende ise iki ölçüm arasındaki farkın dağılımı esas alınır.

4. Anlamlı fark çıkınca

ANOVA ya da Kruskal-Wallis anlamlıysa farkın hangi gruplar arasında olduğu sonrası (post-hoc) testlerle bulunur: varyanslar eşitse Tukey ya da Bonferroni, eşit değilse Games-Howell; Kruskal-Wallis sonrasında ikili Mann-Whitney U testleri düzeltilmiş anlamlılık düzeyiyle. Etki büyüklüğü (Cohen d, eta kare, r) p değeriyle birlikte raporlanmalıdır; p değeri farkın varlığını, etki büyüklüğü büyüklüğünü anlatır.

Sık yapılan hatalar

Veriniz hazırsa dosyanızı ve talebinizi gönderin; fiyat baştan belli, ödeme raporun önizlemesini gördükten sonra.

Analiz talebi oluştur

Sık sorulan sorular

Örneklemim 30'dan büyük, normallik testi yapmama gerek var mı?
Büyük örneklemde ortalamaların dağılımı normale yaklaşır ve parametrik testler sapmalara görece dayanıklıdır; yine de normallik denetimi raporlanır ve karar gerekçesiyle yazılır. Çok çarpık dağılımlarda ya da uç değer varsa parametrik olmayan test tercih edilebilir.
Likert ölçek puanına t-testi uygulanabilir mi?
Tek bir Likert maddesi sıralı veridir; ancak birçok maddenin toplamı ya da ortalaması olan ölçek puanı genellikle sürekli değişken gibi ele alınır ve varsayımlar sağlanıyorsa parametrik testlerle analiz edilir.

İlgili sayfalar